Photos

Şah İsmail Hatayi (1487 - 1524)

Ortadaki en yüksek büst Şah İsmail'e ait. Bilinçli olarak ortaya konmuş tarihi yanılgılar yüzünden Şah İsmail hakettiği değeri görmemiştir. Tarih kitaplarının bir çoğu aksini iddia etse de Şah İsmail en değerli Türk büyüklerinden biridir. Ki; kurduğu Safevi devleti tüm yönetim kademesiyle Türklerden oluşmaktaydı. Çaldıran Savaşı'nda(1515) onu yenen Yavuz Sultan Selim ile aynı dili konuşuyorlardı ve her ikisi de şairdi. Fakat Yavuz Sultan Selim'in tüm hayatı boyunca Farsça yazmıştı, Türkçe yazılmış yalnız bir dörtlüğü vardı. Şah İsmail ise Türkçe'den başka dil kullanmamış ve Hatay-i adında koca bir meslevi ve yüzlerce Türkçe şiir bırakmıştır. Pir Sultan Abdal'ın şiirlerinde sıkça geçen "Şaha gidelim" sözünde bahsedilen Şah, Şah İsmail'dir. (Bkz:Şahkulu Ayaklanması ve Çaldıran Savaşı öncesi)

Tarihi yanılgıyı anlayabilmek için Çaldıran Savaşı'nı hazırlayan sebepleri ve bu dönemde Anadolu'da yaşananları tarafsız bir kaynaktan okumanızı öneririm.

Şah İsmail Hatayi'nin şiirlerinden bir örnek:

Elâ Gözlü Pirim Geldi

Elâ Gözlü Pirim Geldi,
Duyan Gelsin İşte Meydan.
Dört Kapıyı Kırk Makamı,
Bilen Gelsin İşte Meydan.

Hudey,Hudey,Demler Hudey,
Hudey,Hudey Canlar Hudey.

Ben Pirimi Hak Bilirem,
Yoluna Kurban Oluram,
Dün Doğdum Bugün Ölürem,
Ölen Gelsin İşte Meydan.

Hudey,Hudey,Demler Hudey,
Hudey,Hudey Canlar Hudey.

Şâh Hatayi Der Sırrını
Meydana Koymuş Serini,
Nesimi Gibi Derisin
Yüzen Gelsin İşte Meydan.

Hudey,Hudey,Demler Hudey,
Hudey,Hudey Canlar Hudey

Şah İsmail Hatayi